Un dos poemas escrito por un participante no Campamento de Ons

Nesta actividade o texto base a seguir para que as e os asistentes puidesen elaborar os seus poemas foi o poema de Olga Novo: “29 de xaneiro do 2002”, pertencente ao libro A cousa vermella, editado en 2004.

O formato de poema-carta e a metáfora “estou aprendendo a ladrar” eran o punto de partida.

Velaquí un dos poemas escritos por algún participante:

 

Ola mamá

Quero lembrar os pesadelos

Cando o teu irmán maior

Morreu queimado

Cando aos cinco meses

Case morro expulsado da placenta

Do berce de carne en que nacía


Un obradoiro de poesía para as vacacións

 

Pois ben, agora que están publicados os materiais do obradoiro de poesía realizado co alumnado do CEP Neira Vilas en Peitieiros, Gondomar, o pasado 13 de decembro de 2012, é hora de editar neste caderno outros obradoiros anteriores.

Así o realizado os días 26 e 27 de xullo de 2007, no Campamento xuvenil da illa de Ons. Eran 88 nenos e nenas de 3º ciclo de Primaria.

O obradoiro levaba como título xenérico: Facerse ao mar, título que teño reiterado en varios obradoiros, que se realizan fundamentalmente a partir de poemas de escritoras nos que, ademais, dunha forma xenérica altérase o papel tradicional dado habitualmente á muller. E á reflexión de que en contra do establecido na Odisea as mulleres tamén nos facemos ao mar, no sentido metafórico da expresión, é a onde quero chegar.

Neste enlace podedes consultar o guión do que parto, o cal non quere dicir que me axuste exactamente a el, todo vai depender de como se vaia desenvolvendo o obradoiro:

http://www.aelg.org/resources/didacticspace/workshops/outlines/1197389144717martadacosta.pdf

 

E Brais escribiu un poema

O obradoiro de 3º ciclo foi o que máis durou, como xa comentei.

Algúns rapaces estaban calados escribindo no seu caderno. Algún debuxaba e cando anunciaba que iamos rematar díxome que antes diso tiña que ler o seu poema o compañeiro que tiña ao lado. Mais non dabamos rematado o poema colectivo e non foi posíbel.

Ao rematar pedinlle que lle dixese ao compañeiro que trouxera o poema. Entón veu onda min Brais e deume esta folla do seu caderno.

Mentres entre tod@s escribiamos el facía o seu propio poema… Unha agradábel sorpresa. Aquí tedes o poema escrito da súa propia man coa única axuda do que escoitaba ao redor de si neste obradoiro de poesía:

O poema de 3º ciclo

E este é o poema do alumnado de 3º ciclo de EP CEP Neira Vilas

 

O idioma é a paz,

o agarimo, o sorriso,

a chave da vida.

 

O idioma é un conto sen fin,

esperanza, amizade,

poesía.

 

O idioma é unha aventura,

unha cor, liberdade.

O idioma é a forza,

un xogo,

felicidade.

 

O idioma é sentir o que falas.

O idioma é pintar a  vida.

O idioma é  chuvia de palabras

que  nos inunda cada día.

 

Este poema de 3º ciclo foi o máis traballado despois de escribir cada un o seu verso. Lémolo, eliminamos os versos que non nos parecían acaídos, retocamos outros, buscando o paralelismo fundamentalmente, e xa na última lectura decidimos que cumpría romper ese paralelismo eliminando o fragmento repetido en varios casos.

Eran as dúas da tarde, as rapazas e os rapaces estaban xa algo cansos (este obradoiro foi o que máis durou, porque unha cousa leva á outra e unha pode atoparse coa sorpresa de que ao preguntarlle se lles contan historias na casa un bote directamente un conto da Santa Compaña que lle relatara o seu avó e, claro, non vas deixar pasar a ocasión…), mais decidiron que era o que máis lles gustaba e aínda escoitaron a García interpretando a Celso Emilio: “lingua proletaria do meu pobo, eu fáloa por que si, …”

O poema de 2º ciclo

Velaquí o poema do alumnado de 2º ciclo de EP CEP Neira Vilas

 

O idioma é a nosa literatura,

o idioma é a nosa historia,

o idioma é o noso futuro,

o idioma é a nosa esperanza,

porque o idioma é o noso mundo,

a nosa compañía.

 

O idioma é saúde,

o idioma é amizade,

o idioma é música,

o idioma é expresión,

o idioma é diversión.

 

O idioma …

O idioma é poesía,

o idioma é ser feliz.

 

Escribiron, leron, elixiron e ordenaron os versos. Entón ao ler o poema en voz alta apareceron ruídos que fomos eliminando, aos poucos, insistindo no paralelismo e rompendo o ritmo cando o poema o precisaba.

Abre o corazón

Outra pequena, que procurou a axuda da profe para acabar de escribir o seu verso deixou esta fermosura:

Era unha felicidade ver agromar as metáforas entre æs pequenæs.

Naturalmente pedinlles a folla en que máis que escribir, deseñaban o seu verso.

Cando ma deu quixen saber o seu nome e ao dicirmo pregunteille a ela e máis á profe como o escribía, e a nena respondeu con convencemento:

-con “H”, Helena con “H”.

Seis anos e un corazón enorme.

O idioma é maxia

A parte final e central do obradoiro era a creación dun poema colectivo.

Foron tres obradoiros, un con Primeiro ciclo, outro con Segundo e outro con Terceiro, así que escribimos tres poemas. Para facelo seguimos como modelo o poema A fala. Cada neno e cada nena escribían un verso, xuntabamos varios e con eles escribiamos o poema, despois de elixir e ordenar os versos que o compoñerían.

O primeiro obradoiro foi o de Primeiro ciclo, pode que foran uns sesenta nenos e nenas.

Velaquí unha das primeiras contribucións: “O idioma é maxia”

 

O alumnado de Primeiro ciclo usaba a palabra lingua, pois “idioma” aínda non era unha palabra habitual para eles. Porén, Sergio, de 1º curso, con 6 anos e comezando escribir fixo unha orixinal e fermosa achega mesmo coa palabra idioma.

 

A fala

A fala é un dos meus poemas predilectos, polas imaxes coas que se constrúe, a súa variedade, orixinalidade e adecuación á mensaxe que quere transmitir. Na miña opinión un dos mellores poemas da literatura galega.
A cación podemos escoitala no CD de Milladoiro, Unha estrela por guía, homenaxe a Manuel María, do ano 2006. A canción titúlase “Ese breve ronsel”

O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pensar máis profundo.
O idioma é a vida,
o coitelo da dor,
o marmurio do vento,
a palabra de amor.
O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
e ese breve ronsel
que deixaremos nós.
O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
maxicamente vello,
eternamente novo.
O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.
O idioma é a forza
que nos xungue e sostén.
¡Se perdemos a fala
non seremos ninguén!
O idioma é o amor,
o latexo, a verdade,
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade.
Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer.
¡Precisamos a lingua
se queremos vencer!